Pop-art

Pop-art to skrót od "popular art" [sztuka popularna}. Nurt narodził się w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Był reakcją na malarstwo abstrakcyjne, które twórcy pop-artu uznali za zbyt wyrafinowane i elitarne. Czerpali więc inspiracje z przedmiotów życia codziennego. Przykładem są słynne puszki z zupą Andy"ego Warhola, fluorescencyjne, krzykliwe kolory Roya Lichtensteina czy komiksowe wzory i bulwiaste czcionki rodem z kreskówek. Stosowanie przez Warhola serigrafii, fotorealistycznych, przemysłowych technik drukarskich było typowe dla pop-artu. Natchnieni masowym konsumpcjonizmem i kulturą masową zwolennicy nurtu otwarcie kwestionowali dobre wzornictwo, odrzucali modernizm i wszystkie związane z nim założenia. Zastąpili je własnymi, które wyrażały zabawę, zmiany, ignorancję i jednorazowość. Niszcząc granicę pomiędzy sztuką piękną a komercyjną, pop-art w sposób oczywisty wpłynął na świat mediów i reklamy. Zjawisko to doskonale obrazuje okładka płyty zespołu The Beatles „Sgt. Pepper"s Lonely Hearts" Club Band" zaprojektowana w 1967 roku przez Petera Blake"a i Jann Haworth. Czerpiąc inspirację ze "sztuki niskiej", właściwej reklamie, formom opakowań, komiksowi i telewizji, i mając świadomość jej odniesienia do kultury masowej, tacy artyści, jak Warhol czy David Hockney, wkroczyli w - dostojny do tej pory - świat wnętrz, fresków, tapet i plakatów. Taki był początek okresu zabawy i ogromnej wprost frywolności we wzornictwie.

Powstała w 1952 roku w Londynie Independent Group [Grupa Niezależna] jako pierwsza wykorzystała wzrost kultury popularnej w Stanach Zjednoczonych. Młodzi, zdolni projektanci mieli na uwadze nowy kierunek we wzornictwie. Szybko zdali sobie sprawę, że świeże, alternatywne rozwiązania pop-artu są doskonałą przeciwwagą dla założeń "dobrego wzornictwa" lat pięćdziesiątych. Terence Conran wówczas powiedział: „To był dziwny moment, kiedy w połowie lat sześćdziesiątych ludzie przestali potrzebować, a zaczęli chcieć. (...) Projektanci musieli skoncentrować się więc na produktach, których tamci chcieli, choć nie potrzebowali." Wzornictwo funkcjonowało pod przymusem zasilania jednorazowej kultury, co teraz jest dla nas normą. Najczęściej wybieranym przez twórców materiałem był zatem plastik. Używano jaskrawych kolorów i wyrazistych form, by przyciągnąć młody rynek. Produkty były tanie i złej jakości, ale górę brała jednorazowość. Zarówno dla projektantów, jak i dla odbiorców bardziej liczyła się zużywalność niż trwałość. Podejście to było absolutnym zaprzeczeniem zasad modernizmu.

Jednorazowość była cechą charakterystyczną wielu pop-artowych projektów. Dobre przykłady to: "polka dot Spotty child"s chair" Petera Murdocha (1963) i "Armchair Blow" z PCV wedle projektu spółki De Pas, D"urbino, Lomazzi i Scolari (1967). Wizytówką kultury lat sześćdziesiątych stały się też absolutnie jednorazowe papierowe... ubrania. Zainspirowany wszystkim - począwszy od Art Nouveau i art deco po futuryzm, surrealizm, op-art, psychodelię, kicz i space age - pop-art wywarł ogromny wpływ na światową sztukę i wzornictwo. Kres jego nadszedł wraz z kryzysem naftowym we wczesnych latach siedemdziesiątych. Kryzys ten wymogi bardziej racjonalne podejście do projektowania i spowodował odrodzenie rzemiosła.