Bauhaus

Bauhaus to styl najbardziej związany z modernizmem. Nazwę swą zawdzięcza niemieckiej szkole wzornictwa Staatliches Bauhaus w Weimarze. Szkoła ta została założona w 1919 roku przez niemieckiego architekta Waltera Gropiusa. Gropius głęboko wierzył w ideę Gesamtkunstwerk {"projekt całkowity"}, która odnosiła się do połączenia wszystkich dziedzin sztuki. Symbolizowała to wymyślona przez niego nazwa Bauhaus, składająca się z dwóch niemieckich słów: bauen {budować} i der Haus {dom}. Celem szkoły było kształcenie artystów we wzornictwie przemysłowym. Powstała ona wskutek połączenia dwóch szkół: Akademii Sztuk Pięknych (Sachsische Hochschule fur Bildende Kunst) i Szkoły Rzemiosła Artystycznego (Sachsische Kunstgewerbeschułe) w Weimarze.

W pierwszej fazie Bauhaus był pod wielkim wpływem artysty Johannesa Ittena, którego strategia nauczania opierała się na "intuicji i metodzie" oraz "subiektywnym doświadczeniu i obiektywnym przekazie". Razem z dwoma innymi twórcami, Lyonelem Feiningerem (1871-1956)

i Gerhardem Marcksem (1889-1981) Itten Dyl odpowiedzialny za roczny kurs. W czasie tego kursu studenci uczyli się Dodstawowych założeń z zakresu projektowania i teorii koloru.

Wykładowcy tej szkoły nazywani byli nistrzami, a studenci czeladnikami. Po wstępnym kursie, uczniowie uczyli się przynajmniej jednego rzemiosła w jednej ł wielu szkolnych pracowni. Itten ;aangażowany był w sektę bliską nazdaizmowi (ruch podobny do £oroastrian, opierający się na wewnętrznej larmonii, medytacjach i wegetarianizmie). Wartości te próbował wykorzystać w sztuce we wzornictwie. Tych fascynacji Ittena lie podzielał jednak Gropius.

W grudniu 1922 roku Itten opuścił tfięc szkołę i tym samym zakończył okres ;kspresjonistyczny w Bauhausie. Jego lastępcy: Josef Albers i Laszló Moholy--Nagy opowiadali się za podejściem bardziej arzemysłowym i organizowali praktyki v fabrykach jako część szkolenia. 3auhaus, chociaż był szkołą państwową, ikupiał większość politycznej opozycji v Weimarze. By zapewnić sobie dalszą pomoc państwa w 1923 zorganizowano przełomową wystawę. Zaprezentowano na niej prace Bauhausu i osiągnięcia wielu projektantów de Stijl, jak na przykład "Czerwono/Niebieskie krzesło" Gerrita Thomasa Rietvelda. Wystawa była wyrazem nowego, bardzo współczesnego stylu graficznego we wzornictwie zainspirowanego de Stijl i rosyjskim konstruktywizmem. Nie osiągnęła jednak w pełni swojego celu: dotacje zostały wstrzymane, kiedy Weimar poparł Narodowosocjalistyczną Niemiecką Partię Robotników (NSDAP). Sympatyzowanie z partią socjalistyczną nie podobało się władzy. Po licznych więc nieporozumieniach w 1925 roku szkoła została przeniesiona z Weimaru do Dessau. Miasto to było pod silnym wpływem socjalistycznych demokratów. Przeprowadzka przyniosła jednak bardzo oczekiwaną pomoc finansową ze Stanów Zjednoczonych. Były to kredyty udzielane w ramach Planu Dawesa. Ważnym warunkiem otrzymania wsparcia było częściowe samofinansowanie: szkoła miała sprzedawać wyprodukowane przez siebie wyroby. Do nowej siedziby w Dessau

Staatliches Bauhaus przeniósł się w 1926 roku. Budynek został zaprojektowany przez Gropiusa, a wnętrza, meble i wykończenia przez studentów i personel. Projekt nowej szkoły zasygnalizował zmiany w założeniach, czyli przemysłowy funkcjonalizm. Wtedy też szkoła odcięła się wyraźnie od lokalnych cechów rzemieślniczych. Miała własne dyplomy, a mistrzowie stali się profesorami. W 1925 roku powstała firma Bauhaus GmbH, której celem była sprzedaż tego, co powstanie w szkole. Niestety, nawet katalog, zaprojektowany przez Herberta Bayera, nie wpłynął na poprawę sprzedaży, ponieważ większość rzeczy nie nadawała się do produkcji przemysłowej. Stąd po wielu nie udanych próbach nawiązania współpracy z zewnętrznymi fabrykami Gropius przekazał władzę nad szkołą Hansowi Meyerowi.

W czasie swojej krótkiej kadencji, która przypadała na lata 1928-1930, Meyer odniósł sukces komercyjny i pozwolił stylowi Bauhaus zaistnieć na rynku. Pomimo faktu, że marksistowskie upodobania Meyera nie budziły ogólnej sympatii, próbował on upolitycznić Bauhaus poprzez wprowadzenie wykładów z ekonomii, psychologii i marksizmu. Wprowadził też bardziej naukowe podejście do wzornictwa.

W 1930 roku władzę w szkole przejął Ludwig Mieś van der Rohe. Zadaniem jego było jej odpolitycznienie. Zarządził więc natychmiastowe zamknięcie placówki 9 września 1930 roku. Wszyscy studenci zmuszeni byli jeszcze raz starać się o przyjęcie, kiedy w następnym semestrze została ona otwarta. Stworzono też nowy program zajęć. Roczny kurs wstępny przestał być wówczas obowiązkowy, a głównym przedmiotem studiów stała się architektura. Sztuka użytkowa była kontynuowana pod warunkiem, że ograniczała się do przedmiotów produkowanych przemysłowo. Pomimo tego, że narodowi socjaliści wkrótce zdobyli władzę w Dessau, niestabilna sytuacja polityczna zmusiła władze do zamknięcia szkoły po roku działalności.

Zanim jednak NSDAP doszła do władzy w Berlinie, Bauhaus został tam reaktywowany jako szkoła prywatna.