Dlaczego należy chronić wzory przemysłowe?

Wzór przemysłowy podnosi wartość produktu, decydując o tym, czy produkt jest atrakcyjny i czy podoba się klientom. Czasami dobry wzór przemysłowy może być najistotniejszym atutem decydującym o sprzedaży produktu. W związku z tym ochrona wzoru przemysłowego powinna stanowić pierwszoplanowy element strategii marketingowej każdego projektanta lub producenta. Zdarza się, że z danym produktem związany jest nie tylko wzór przemysłowy, ale również znak towarowy, umieszczany na tym produkcie przez przedsiębiorcę, który jest zarówno właścicielem znaku, jak i wzoru.

Przez uzyskanie prawa z rejestracji na wzór przemysłowy, które udziela Urząd Patentowy RP, nabywa się prawo wyłącznego korzystania ze wzoru w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Brak ochrony wzoru przemysłowego może spowodować wymierne szkody dla przedsiębiorcy. Trudniejsze i bardziej kosztowne mogą okazać się działania prawne w stosunku do konkurentów wprowadzających do obrotu towary wyglądające bądź opakowane identycznie lub łudząco podobnie. Działania takie mogą skutkować wprowadzeniem konsumentów w błąd co do pochodzenia towarów, ich jakości, właściwości i charakteru. W efekcie wpływa to na zmniejszanie zysków właściciela wzoru przemysłowego, oraz może naruszyć jego renomę, szczególnie w przypadku, gdy produkty konkurencji są gorszej jakości.

Z ekonomicznego punktu widzenia rejestracja wzoru przemysłowego stymuluje konkurencyjność, a także przynosi dodatkowe korzyści, gdyż:

• może chronić przed kopiowaniem bądź podrabianiem wzoru przez konkurentów,
• przyczynia się do uzyskania zwrotu kosztów poniesionych w związku z tworzeniem i wypromowaniem danego produktu, co w konsekwencji prowadzi do zwiększenia zysków,
• zarejestrowane wzory przemysłowe należą do aktywów przedsiębiorstwa, podnosząc tym samym jego wartość,
• zarejestrowane wzory przemysłowe mogą być przedmiotem sprzedaży lub licencji. Przez udzielenie licencji przedsiębiorca uzyskuje możliwość wprowadzenia produktu na rynki, które dotychczas, z różnych względów, były dla niego niedostępne.

konkurencyjność wzoru

Przedsiębiorcy często udoskonalają wygląd swoich produktów. Zazwyczaj tworzą nowy i oryginalny wzór przemysłowy, aby:

• dostosować dany produkt do oczekiwań określonych grup odbiorców na rynku:

nieznaczne modyfikacje wzoru produktu (np. zegarka) mogą dopasować go do oczekiwań różnych grup wiekowych, kulturowych czy społecznych. Podczas gdy podstawowe funkcje zegarka zostają zachowane, jego wzór można zmienić tak, by odpowiadał różnym gustom zarówno dorosłych, jak i dzieci;

• stworzyć nową niszę na rynku: ze względu na silną konkurencję, wielu przedsiębiorców poszukuje niszy rynkowej. Przedsiębiorcy wprowadzają nowe wzory dla swoich produktów, tak by wyraźnie odróżnić je od produktów konkurencji. Ma to zastosowanie zarówno w przypadku zwykłych produktów takich jak: obuwie, porcelana czy meble, jak również produktów ekskluzywnych tj. biżuteria czy samochody;
• podnieść renomę znaku towarowego: dla wzmocnienia zdolności odróżniającej znaku towarowego danego przedsiębiorstwa, wzory przemysłowe są często z nim łączone. W ten sposób wielu przedsiębiorców z sukcesem stworzyło lub na nowo określiło wizerunek swojego znaku.

"Wzory przemysłowe w działalności małych i średnich przedsiębiorstw"
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, W-wa 2005