Co należy zrobić, jeżeli wzór stanowi połączenie udoskonalenia funkcjonalnego z nowymi cechami estetycznymi?

W celu uzyskania wyłączności na rozwiązanie techniczne związane z udoskonaleniem funkcjonalności produktu, należy rozważyć zasadność ubiegania się o patent na wynalazek lub o prawo ochronne na wzór użytkowy, lub jeżeli funkcja nie wynika w sposób oczywisty z samego produktu, można go chronić jako tajemnicę handlową. Zwykle jednak nowe produkty łączą w sobie udoskonalenia funkcjonalne z innowacyjnymi . funkcjami estetycznymi. Załóżmy, że przedsiębiorca zaprojektował nowy telefon komórkowy. Chociaż telefon może zawierać liczne udoskonalenia elektroniki, które mogą być chronione patentami, to jednak oryginalne wzornictwo telefonu może być chronione jako wzór przemysłowy. Czy można wystąpić o oba rodzaje ochrony? Odpowiedź brzmi: tak.

Wielu projektantów chroni różne aspekty swoich wzorów korzystając z różnych kategorii własności intelektualnej. Dokonując wyboru należy pamiętać o podstawowych różnicach Pomiędzy wynalazkami i wzorami użytkowymi a wzorami przemysłowymi.

Patenty na wynalazki i prawa ochronne na wzory użytkowe przeznaczone są dla rozwiązań o charakterze technicznym, które dotyczą kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, podczas gdy wzór przemysłowy odnosi się do wyglądu produktu.

Kto jest właścicielem praw do wzoru przemysłowego?

Właścicielem praw do wzoru jest zwykle jego twórca, np. projektant, chyba że zaistnieją inne okoliczności określone w przepisach. W Polsce prawo do wzoru może przysługiwać pracodawcy, jeżeli wzór został opracowany przez pracownika w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Kwestia ta jest podobnie uregulowana w wielu innych państwach.

Jeżeli wzór został opracowany przez twórcę w ramach umowy cywilnoprawnej, prawa do wzoru zwykle należą do zleceniodawcy. W takich wypadkach uważa się, że wzór został stworzony do wykorzystania przez zamawiającego, który staje się właścicielem wzoru, chyba że umowa stanowi inaczej. Dla uniknięcia ewentualnych nieporozumień dotyczących własności wzoru należy tę kwestię uregulować w umowie z twórcą. Należy jednak pamiętać, że twórcy może przysługiwać „automatyczna" ochrona szkiców pierwotnego wzoru, wynikająca z prawa autorskiego - ta kwestia także powinna zostać uregulowana w umowie.

"Wzory przemysłowe w działalności małych i średnich przedsiębiorstw"
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, W-wa 2005